Bazylika kolegiacka Narodzenia
Najświętszej Marii Panny

Sanktuarium Madonny Łokietkowej

Madonna Łokietkowa
koronowana
17 lipca 1966 roku

data nadania tytułu
bazyliki mniejszej 
8 września 2005 roku

Diecezja Kielecka

rzeźba Madonny

Wiślica jest miejscowością położoną w południowej części woj. świętokrzyskiego nad rzeka Nidą, należy do najstarszych miejscowości w Polsce, powstałych jeszcze przed powstaniem państwa polskiego. Jej dzieje sięgają IX wieku, gdy była centralnym ośrodkiem państwa Wiślan. Prawa miejskie otrzymała w drugiej poł. XIII wieku, potwierdzone później przez Władysława Łokietka w 1326r. Za panowania Kazimierza Wielkiego w XIV wieku nastąpiło przeplanowanie miasta, wzniesiono mury obronne o trzech bramach, rozbudowano zamek, wystawiono nowy kościół kolegiacki. Tu uchwalono w 1347 roku tzw. Statuty Wiślickie. Z piętnastowieczną Wiślicą związany jest Jan Długosz, kustosz miejscowej kolegiaty, fundator tzw. Domu Długosza i dzwonnicy,
Wiślica istnieje od co najmniej IX wieku. Według legendy nazwa osady pochodzi od imienia jej założyciela, księcia Wiślan Wiślimira, który za sprawą Św. Metodego, miał wraz ze swoim otoczeniem przyjąć chrzest w 880 roku. Wspomina o tym tzw. legenda panońska, czyli Żywot św. Metodego. Dokument mówi o przymusowym chrzcie pogańskiego księcia Wiślan. Prawdopodobne jest zatem, że kolista niecka w Wiślicy, to najstarsza chrzcielnica na ziemiach Polski. . Dotychczas przyjmowano, iż najstarsze ślady chrześcijaństwa w naszej Ojczyźnie znajdują się w Lednicy koło Gniezna gdzie Książę Mieszko I przyjął chrzest w 966 roku. Kraków, który w 1000 roku stał się stolicą biskupstwa wchodzącego w skład metropolii gnieźnieńskiej, pod koniec IX wieku był przejściowo uzależniony od Państwa Wielkomorawskiego i niewykluczone, że docierała tam misja św. Cyryla i Metodego. Obecny Kościół Kolegiacki został ufundowany przez Króla Kazimierza Wielkiego w latach 1352-1370 jako trzeci na tym miejscu. W podziemiach Kolegiaty są fundamenty Kościoła Narodzenia NMP z połowy XII wieku ze słynną płytą "Orantów" z ok.1175 roku.
W XIII wieku na tym kościele został wybudowany dużo większy trzynawowy, o czterech kondygnacyjach zwany bazyliką Świętej Trójcy. W latach 1352-1370 król Kazimierz Wielki funduje budowę obecnej Kolegiaty Narodzenia NMP, podniesiony później do godności kolegiaty. Świątynia przeżywa dużo wielkich i wspaniałych chwil, kiedy tu zapadają bardzo ważne decyzje państwowe, jak ogłoszenie Statutów Wiślickich 1347 roku, ale też trudne czasy, jak potop szwedzki. W wieku XV dobudowano obecnie istniejącą zakrystię i skarbiec. Podczas Iwojny światowej w czasie bombardowania Wiślicy przez artylerię austriacką. zawaliły się sklepienia kościoła. W latach 1919-1926 kościół został odbudowany na podstawie projektu inżyniera Adolfa Szyszko-Bohusza.
Kościół parafialny w Wiślicy jest świątynią zbudowaną na planie prostokąta, orientowaną i murowaną z ciosu. Prostokątny korpus kościoła podzielony na dwie nawy nakryty jest sklepieniem krzyżowo - żebrowym opartym na trzech smukłych filarach. Prezbiterium Kościoła jest węższe i niższe od korpusu. Nakrywa je sklepienie czteroprzęsłowe, krzyżowo – żebrowe. Prezbiterium jest wielobocznie zamknięte. W prezbiterium widoczne są fragmenty fresków rusko-bizantyjskich z lat 1397-1400 fundacji Władysława Jagiełły. Sklepienia całego kościoła posiadają rzeźbione zworniki pochodzące z lat 1370-1380. W ołtarzu głównym umieszczony jest kamienny posąg Madonny, zwany Ma­donną Łokietkową (Panią Wiślicką, Matką Bożą Uśmiechniętą). Wysokość figury wynosi 144 cm, a szerokość 40 cm. Jest to rzeźba wcze­sno­go­tyc­ka z ok. 1300 roku, koronowana przez Stefana kardynała Wyszyńskiego w 1966 roku. Według tradycji figura mia­ła być przy­wie­zio­na z Węgier lub została wykonana na miejscu przez nieznanego rzeźbiarza, gdyż rzemiosło kamieniarskie stało w Wiślicy na wy­so­kim po­zio­mie.Dzwonnica została zbudowana w latach 1460-1470 prze ks. Jana Długosza proboszcza w Wiślicy. Zbudowana na rzucie kwadratu o czterech kondygnacjach podzielonych gzymsami ciosowymi. Nakryta dachem czterospadowym. Dwie dolne kondygnacje wykonane są z ciosu, dwie górne z cegły o układzie polskim i narożniki z ciosów. Pod dachem znajduje się ciosowy gzyms na konsolkach. Poniżej ciosowy fryz z maswerkami i tarczami z herbami korony Królestwa Polskiego i Litwy. Dzwonnica posiada ostrołukowe okna z obramieniami z ciosu, częściowo rekonstruowane w latach 1923-1926. Wejście do dzwonnicy to portal ostrołukowy w schodkowym obramowaniu.

Wislica_02.jpg
Wislica_dzwonnica.jpg
Wislica_03.jpg
Wislica_07.jpg
Wislica_05.jpg
Wislica_04.jpg